Prof. Serdar Bulun (USA) i Ros Wood (Austrialia)

Tłumaczenie Basia Kossakowska

Ostatnio paru ginekologów zaczęło przepisywać inhibitory aromatazy kobietom z endometriozą, u których inne leki nie działały lub, u których nie można było stosować leczenia ze względu na skutki uboczne. Trzy opublikowane badania (faza 2. - pilotaż) wykazały, że inhibitory aromatazy są skuteczne w leczeniu endometriozy. Jednak w tych badaniach wzięło udział w sumie tylko 65 kobiet.

Ros Wood
Tłum. Basia Kossakowska

Danazol zaczął być stosowany w leczeniu endometriozy od lat 70-tych [1]. Był najczęściej stosowany w latach 80-tych, jego użycie znacząco spadło po wprowadzeniu antagonisty GnRH na przełomie lat 80-tych i 90-tych.

Danazol to syntetyczny androgen [1]. Androgeny są hormonami produkowanymi przez męskie jądra. Androgeny odpowiadają za funkcjonowanie męskiego układu rozrodczego i rozwój męskich cech, takich jak zarost czy niski głos. Jajniki również produkują niewielkie ilości androgenów.

Agoniści GnRH to grupa leków stosowana w leczeniu kobiet z endometriozą od ponad 20 lat [1]. Leki te to zmodyfikowane wersje naturalnie występującego w organizmie hormonu znanego jako hormon uwalniający gonadotropinę, który pomaga sterować cyklem menstruacyjnym.

Wszystkie leki z grupy agonistów GnRH są bardzo zbliżone chemicznie, ale występują w różnej postaci: trzymiesięcznego zastrzyku, miesięcznego zastrzyku, codziennego zastrzyku i sprayu do nosa. Nazwy, postaci i zalecane dawki leków z grupy agoniści GnRH w leczeniu endometriozy pokazuje tabela poniżej.

Stosowane w połączeniu z dodatkową terapią hormonalną (patrz poniżej), leki z grupy agonistów GnRH są bezpieczne, skuteczne i w większości dobrze tolerowane przez kobiety [2].

Autor: Ellen T Johnson, USA
Tłum.: DRS

Leczenie endometriozy lekami, które wywołują u kobiet „sztuczną menopauzę” (takimi jak: Lupron®, Synarel®, Prostap®, Enantone® i Zoladex®) ma często nieprzyjemne efekty uboczne w postaci nagłych uderzeń gorąca i nocnych potów.

Oczywiście, nie są to jedyne efekty uboczne związane z przyjmowaniem tych leków, ale te dwa są najbardziej poważne. Jednak u niektórych kobiet, uderzenia gorąca mogę być wyjątkowo uciążliwe i utrudniać codzienne funkcjonowanie, sen i pracę. Poniższe wskazówki przeznaczone są dla kobiet, które wybrały leczenie endometriozy lekami, a ich celem jest zminimalizowania występowania uderzeń gorąca i nocnych potów.

Autor: Ros Wood, Australia
Tłum.: DRS

Progestyny są grupą leków, które zachowują się jak żeński hormon - progesteron. Stosuje się je od połowy lat 50-tych w leczeniu objawów endometriozy [1]. Czasami nazywa się je również gestogenami, progestogenami lub progestagenami.

Progestyny występują w różnej postaci, z których każda ma swoje wady i zalety. Nazwy, postaci i dawki stosowane najczęściej przez kobiety z endometriozą znajdują się w tabelce poniżej. Aktualnie nie ma żadnych dowodów na to, że któryś z nich jest lepszy [2].

Progestyny są skuteczne w leczeniu objawów endometriozy. Jednakże, podobnie jak wszystkie leki hormonalne stosowane w endometriozie, posiadają one efekty uboczne, które okazują się dla niektórych kobiet nie do zniesienia. Są one bezpieczniejsze i tańsze niż agoniści GnRH i danazol, przez co niektórzy ginekolodzy wierzą, że są one odpowiednie dla kobiet, które wymagają dłuższych i powtarzających się kuracji [3].