Autor: Lone Hummelshoj
Tłum.: DRS

Kobiety z endometriozą opisują ból towarzyszący zrostom jako "przeszywający, ostry, ciągnący, okropny, intensywny i wywołujący mdłości", podczas gdy przymiotnikami najczęściej używanymi do opisywania aktywnego bólu towarzyszącego endometriozie są "palący, szczypiący, tępy, intensywny i przykry" [1].

Zrosty to pasma włóknistych zbliznowaceń tkanek, które powstają wewnątrz ciała. Można je znaleźć w całym organizmie pomiędzy niemal wszystkimi narządami i tkankami. U kobiet z endometriozą mogą one przytwierdzać jajnik do bocznej ściany miednicy lub rozciągać się między pęcherzem moczowym a macicą, itd.

Podczas gdy o zrostach mówi się w zasadzie tylko w aspekcie komplikacji pooperacyjnych, jest to nie do końca prawdziwe w przypadku kobiet z endometriozą, chociaż one oczywiście zalicza się do grupy osób poddawanych licznym zabiegom chirurgicznym, dlategoteż, choćby z uwagi na ten fakt, są narażone na ryzyko powstawania dalszych zrostów [2].

Jednakże, endometrioza może wywoływać miejscowe stany zapalne, które są kluczowym czynnikiem powstawania zrostów. Zatem zrosty mogą tworzyć się w następstwie krwawienia ognisk endometrialnych w pobliżu ich umiejscowienia, co wywołuje stan zapalny, co z kolei prowadzi do formowania się tkanki bliznowatej jako - o ironio - części procesu uzdrawiania. Niestety, niekiedy ta uszkodzona tkanka nie formuje samej tylko blizny, ale wchodzi w kontakt z innym obszarem objętym stanem zapalnym i powstaje pasmo tkanki bliznowatej - zrost - pomiędzy dwoma obszarami. Zrosty różnią się postacią, od cienkich i prawie przezroczystych do grubych, gęstych i nieprzezroczystych. W niektórych przypadkach, zrosty mogą rozwinąć się do tego stopnia, że powodują zjawisko tak zwanego "unieruchomienia" macicy.

Podobnie jak sama endometrioza, zrosty mogą powodować ból obniżając przez to jakość życia kobiety do tego stopnia, że z trudnością wykonuje ona codzienne czynności [3,4].

Mimo, że problem zrostów w endometriozie został szeroko rozpoznany, na dzień dzisiejszy nie ma żadnego sposobu na zapobieganie ich powstawaniu gdy są efektem samej choroby, jak również nie wypracowano skutecznej profilaktyki, którą można by zastosować podczas zabiegu chirurgicznego, chociaż wiele firm aktualnie pracuje nad produktami, które mogłyby zapobiec tworzeniu się zrostów.

Tematyka dotycząca zrostów i ich zapobieganiu pozostaje kontrowersyjna, co potwierdzają poniższe opracowania:

The impact of adhesions on endometriosis (Wpływ zrostów na endometriozę)
Dr Robert Franklin, USA i Profesor Hugo Verhoeven, Niemcy

CO2 pneumoperitoneum problems with laparoscopy (Problemy z odmą otrzewnową po CO2 w laparoskopii)
Roger Molinas PhD, Belgia i Dr Daniel Kruschinksky, Niemcy

Czytaj więcej również Preparaty zapobiegające zrostom pooperacyjnym - stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego

BIBLIOGRAFIA

1. Zimlicki P, Ballweg ML. Adhesions and endometriosis: the puzzle continues. In: Ballweg ML, ed. The Endometriosis Sourcebook. Chicago: Contemporary Books Inc, 1995:146.

2. Hummelshoj L. Endometriosis: a special problem with adhesions. Adhesions News and Views 2002;1:25-26.

3. Duffy DM, diZerega GS. Adhesion controversies: pelvic pain as a cause of adhesions, crystalloids in preventing them. J Reprod Med 1996;41(1):19-26

4. Steege JF. Clinical significance of adhesions in patients with chronic pelvic pain. In: diZerega GS, ed. Peritoneal Surgery. New York: Springer Verlag, 2000:343-348.

Dziękujemy za zgodę na tłumaczenie powyższego artykułu Lone Hummelshoj, redaktorce endometriosis.org.

Źródło: http://www.endometriosis.org/adhesions.html