Ros Wood

Tłumaczenie Basia Kossakowska

Dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna (pigułka) była stosowana przez kobiety chore na endometriozę poczynając od późnych lat 50-tych i przez wiele lat stosowana jako podstawowe leczenie hormonalne.

Dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna to nie jeden lek. Jest jej wiele rodzajów, każda zawiera inne stężenie (niskie) estrogenów i progesteronu. 

Główną zaletą pigułki jest fakt, że nie jest droga i jest dosyć dobrze tolerowana przez kobiety [2]. Może być stosowana przez wiele lat, jeśli potrzeba, w odróżnieniu od większości innych hormonalnych leków stosowanych w leczeniu endometriozy [2].

SPOSÓB DZIAŁANIA
Jak inne leczenie hormonalne, pigułka nie leczy endometriozy. Raczej zmniejsza ból endometrialny poprzez ograniczenie obfitości krwawienia i zmniejszenie wzrostu ognisk endometrialnych.

Ponieważ każdy inaczej reaguje na inne dawki hormonów, czasami trzeba eksperymentować z kilkoma typami, zanim znajdzie się pigułkę, która działa najlepiej i powoduje najmniej skutków ubocznych. 

DAWKOWANIE
W zależności od objawów ginekologowie przepisują dawkowanie typowe,(czyli po 3 tygodniach, 7 dniowa przerwa na miesiączkę), które łagodzi objawy miesiączki. Jest to dawkowanie, które jest stosowane również, gdy pigułka przepisana jest jako środek antykoncepcyjny.

Jednak na ból wynikający z endometriozy, niektórzy ginekolodzy przepisują pigułkę w stosowaniu ciągłym bez przerwy na miesiączkę. Stosowana najczęściej 3-4 miesięcznych blokach, po których następuje tygodniowa przerwa na lekką miesiączkę (z doswiadczenia kilku kobiet wiemy, ze w tej przerwie krwawienie może się nie pojawić - przyp. tłum.).

Takie dawkowanie pigułki może być stosowane bezpiecznie przez wiele lat [2].

Teoretycznie przyjmowanie pigułki w blokach kilkumiesięcznych powinno być bardziej skuteczne w hamowaniu rozwoju endometriozy niż branie w tradycyjny sposób, ponieważ mamy wtedy do czynienia z rzadszym miesiączkowaniem. Jednak mała liczba badań popiera tę hipotezę. W jednym z tych badań kobietom, którym podawanie pigułki w systemie tradycyjnym nie zmniejszało objawów, przejście na stosowanie ‘blokowe’ pomogło 80% z nich. 

EFEKTYWNOŚĆ W LECZENIU BÓLU
Bardzo niewiele badań poświęcono skuteczności leczenia objawów bólowych w endometriozie przy pomocy łączonej (pewnie chodzi o wieloskładnikową pigułkę) antykoncepcji doustnej. Niemniej jednak, istniejące dowody sugerują, że skuteczność takiego leczenia w zmniejszaniu bólu jest podobna do innych leków hormonalnych stosowanych w leczeniu i że nie ma różnic po 6 miesiącach przyjmowania pigułek.

EFEKTYWNOŚĆ W LECZENIU NIEPŁODNOŚCI
Tabletka antykoncepcyjna, jak inne hormonalne leczenie endometriozy – nie zwiększa szans na poczęcie dziecka, więc nie powinna być stosowana jako lek na niepłodność.

WIZYTY KONTROLNE
Powinnaś zgłosić się do ginekologa po ok. 6-8 tygodniach od rozpoczęcia brania pigułki, aby omówić postępy w leczeniu a następnie umawiać się na wizyty co 6-8 miesięcy. Jednak nie wahaj się kontaktować się z Twoim ginekologiem, jeśli jakiekolwiek problemy pojawią się pomiędzy wyznaczonymi wizytami. 

CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ
Brakuje dowodów, że przyjmowanie tabletek podczas ciąży może być groźne dla rozwijającego płodu. 

Małe dawki hormonów, które są w składzie pigułki mogą przeniknąć do pokarmu matki. Dlatego nie powinno się jej stosować podczas karmienia piersią.

Lek ten wchodzi w interakcję z innymi lekami, dlatego trzeba poinformować ginekologa o każdym leku lub suplemencie diety, które stosujemy, niezależnie czy kupione w aptece, w sklepie ze zdrową żywnością czy tez w supermarkecie. 

SKUTKI UBOCZNE
Pigułki mogą wywoływać pewne działania niepożądane. Najczęściej to nieregularne krwawienia, zatrzymanie płynów, wzdęcia, przytycie i zwiększony apetyt, mdłości, bóle głowy, tkliwość piersi i depresja.

Mdłości i tkliwość piersi na ogół przechodzi po 1-2 stosowania pigułki. Reszta skutków ubocznych zanika po kilku tygodniach po odstawieniu pigułki i zwykle organizm wraca do owulacji i miesiączkowania w 4-6 tygodni po wzięciu ostatniej tabletki. 

BIBLIOGRAFIA
1. Kistner RW. Conservative management of endometriosis. Lancet 1959;79(5):179-83

2. Kennedy S. The Patient's Essential Guide to Endometriosis. England: Alden Press, 2004: 54.

3. Vercellini P, Frontino G, De Giorgi O et al. Continuous use of an oral contraceptive for endometriosis-associated recurrent dysmenorrhea that does not respond to a cyclic pill regimen. Fertil Steril. 2003;80(3):560-3.

4. Kennedy S, Bergqvist A, Chapron C, D'Hooghe T, Dunselman G, Greb R, Hummelshoj L, 
Prentice A, Saridogan E. ESHRE guideline for the diagnosis and management of endometriosis. Human Reprod 2005;20(10):2698-2704.

5. Royal Women’s Hospital’s Drugs in Pregnancy and Breastfeeding Handbook.

PODZIĘKOWANIA
Dziękuję za zrecenzowanie artykułu przed publikacją:
Andrew Prentice, Senior Lecturer and Consultant Gynaecologist, Cambridge University, Wielka Brytania
Paolo Vercellini, Associate Professor, University of Milano, Włochy

Źródło http://endometriosis.org/ocp.html

Relacje kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne w leczeniu endometriozy. Sprawdź na forum